Το μάθημα εισάγει στις σύγχρονες παγκόσμιες δημογραφικές εξελίξεις και τις προοπτικές τους. Ιδιαίτερη αναφορά  γίνεται στο φαινόμενο της δημογραφικής γήρανσης. Μελετάται η αλληλεπίδραση αυτού με άλλες σύγχρονες τάσεις όπως η αστικοποίηση, οι περιφερειακές διαφοροποιήσεις (εστιάζοντας στην Ευρώπη και την Ελλάδα) και η μετανάστευση. Εισαγωγή και ανάλυση των εννοιών προσδόκιμο ζωής, προσδόκιμο ζωής σε καλή υγεία, μέγιστη διάρκεια ζωής  και των διαφοροποιήσεών τους ανά φύλο και γενιά. Η ενδο-γενεακή και δια-γενεακή προσέγγιση στη δημογραφική ανάλυση. Το μάθημα δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα των δημογραφικών εξελίξεων και ειδικότερα της πληθυσμιακής γήρανσης και των επιπτώσεών τους στην οικονομική και κοινωνική οργάνωση μιας χώρας.

Το μάθημα εξετάζει τη γήρανση ως πολυδιάστατο φαινόμενο που επηρεάζει και επηρεάζεται από βιολογικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικούς και ιστορικούς παράγοντες. Αναλύεται η βιολογική ποικιλομορφία της γήρανσης, με έμφαση στις διαφοροποιήσεις ως προς τον ρυθμό και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι γερνούν, ενώ παράλληλα παρουσιάζονται οι ψυχολογικές διαστάσεις της μακροβιότητας, όπως η μοναξιά, η κατάθλιψη και η ανάγκη για υποστήριξη. Ειδική έμφαση δίνεται στην έννοια της κοινωνικής γήρανσης και στα κοινωνικά στερεότυπα που τη συνοδεύουν (ageism), καθώς και στην ιστορική πρόσληψη του γήρατος σε διαφορετικές περιόδους και πολιτισμικά περιβάλλοντα. Επιπλέον, μελετώνται οι τρόποι με τους οποίους οι διαφορετικές κοινωνίες αντιλαμβάνονται και οργανώνουν τη ζωή στην τρίτη ηλικία, όπως και το πλέγμα δικαιωμάτων και κοινωνικών πολιτικών που την αφορούν. Τέλος, εξετάζεται η αρχή της διαγενεακής δικαιοσύνης ως εργαλείο ανάλυσης και σχεδιασμού πολιτικών σε κοινωνίες μακροβιότητας. Το μάθημα δίνει στους φοιτητές τη δυνατότητα να κατανοήσουν τη γήρανση ως σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο με ισχυρές ανθρωπολογικές και πολιτικές προεκτάσεις. Το μάθημα προάγει την κριτική κατανόηση θεωριών γήρανσης και ενισχύει τη δυνατότητα των φοιτητών να προσεγγίσουν ζητήματα μακροβιότητας σε επαγγελματικά περιβάλλοντα που αφορούν την υγεία, την κοινωνική πολιτική και τον σχεδιασμό υπηρεσιών.

Το μάθημα διερευνά τις οικονομικές διαστάσεις της δημογραφικής γήρανσης, εστιάζοντας στις επιπτώσεις και τις προκλήσεις που ανακύπτουν για τα άτομα, τα νοικοκυριά και τις οικονομίες. Εξετάζεται η επίδραση της μακροβιότητας σε βασικούς τομείς όπως η υγεία, το ασφαλιστικό σύστημα, οι συντάξεις και η αγορά ακινήτων, ενώ αναλύεται ο ρόλος των αποταμιεύσεων και των περιουσιακών στοιχείων στην οικονομική ευημερία των διαφορετικών γενεών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μεταβολή της παραγωγικότητας, στην αλληλεπίδραση γήρανσης και ανάπτυξης, καθώς και στις νέες δυναμικές στην αγορά εργασίας. Το μάθημα ενσωματώνει ζητήματα επιχειρηματικότητας τρίτης ηλικίας και χρηματοοικονομικού σχεδιασμού, καθώς και τις προκλήσεις που σχετίζονται με τη μακροχρόνια φροντίδα. Τέλος, εξετάζεται ο ρόλος της τεχνολογίας και της δια βίου μάθησης ως καταλύτες οικονομικής και κοινωνικής ενσωμάτωσης. Το μάθημα παρέχει στους φοιτητές αναλυτικά εργαλεία και κριτική κατανόηση των οικονομικών συνεπειών της γήρανσης και των στρατηγικών αντιμετώπισής τους σε επίπεδο πολιτικής και αγοράς.

Το μάθημα εστιάζει στην έννοια της ασημένιας επιχειρηματικότητας, εξετάζοντας τον ρόλο των ηλικιωμένων όχι μόνο ως αποδεκτών/καταναλωτών, αλλά και ως ενεργών μετόχων στην επιχειρηματική δραστηριότητα. Αναλύεται η συμβολή των ηλικιωμένων ως μέντορες, επενδυτές και επιχειρηματίες, καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων που δημιουργούνται ή καθοδηγούνται από άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Το μάθημα παρουσιάζει τις πολιτικές στήριξης και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που προωθούν την επιχειρηματικότητα στην τρίτη ηλικία, ενώ μελετά τις προοπτικές και τις ανάγκες των επιχειρήσεων που απευθύνονται σε ηλικιωμένους/ες. Εξετάζονται συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως οι κοινωνικές επιχειρήσεις στον τομέα της φροντίδας, οι τουριστικές επιχειρήσεις που αναπτύσσονται με βάση τις ανάγκες της μακροβιότητας, καθώς και καινοτόμες τεχνολογικές startups. Το μάθημα εξοπλίζει τους φοιτητές με γνώσεις και εργαλεία για την κατανόηση του επιχειρηματικού οικοσυστήματος της Silver Economy και την ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας σε γηράσκουσες κοινωνίες.

Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές της ποσοτικής ποιοτικής και χωρικής ανάλυσης, με έμφαση στην εφαρμογή μεθοδολογικών εργαλείων για τη μελέτη φαινομένων που σχετίζονται με τη μακροβιότητα και τη Silver Economy. Ιδιαίτερη θέση έχει η παρουσίαση της ευρωπαϊκής έρευνας SHARE (Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe), στην οποία συμμετέχει η επιστημονική ομάδα του προγράμματος, με έμφαση στα χαρακτηριστικά της, τις μεταβλητές και τις δυνατότητες αξιοποίησης των δεδομένων της. Το μάθημα καλύπτει τεχνικές κατασκευής ερωτηματολογίου και διαδικασίες συλλογής πρωτογενούς υλικού, ενώ αναλύονται μέθοδοι στατιστικής επεξεργασίας, πολυμεταβλητής ανάλυσης και γεωχωρικής προσέγγισης. Παράλληλα, εξετάζεται η διαδικασία συγγραφής και παρουσίασης διπλωματικής εργασίας, δίνοντας έμφαση στη δομή, την ερευνητική τεκμηρίωση και την επιστημονική δεοντολογία. Το μάθημα προσφέρει ουσιαστικές μεθοδολογικές δεξιότητες, ενισχύοντας την ικανότητα των φοιτητών να σχεδιάζουν και να υλοποιούν έρευνες που βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα.

Το μάθημα εστιάζει στη διαμόρφωση κοινωνιών που προσαρμόζονται ενεργά στη μακροβιότητα και αξιοποιούν το δυναμικό των ηλικιωμένων πολιτών. Εξετάζεται η έννοια της «επιτυχημένης γήρανσης», τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, καθώς και οι προϋποθέσεις για την κοινωνική και διαγενεακή βιωσιμότητα. Αναλύονται οι όροι διαβίωσης του πληθυσμού 65+ και οι ανισότητες που παρατηρούνται με βάση την ηλικία, το φύλο, την εθνοπολιτισμική ταυτότητα και την κοινωνική τάξη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πολιτικές υγείας και κοινωνικής φροντίδας, στην άρση των στερεοτύπων (ageism) και στην ενίσχυση του κοινωνικού αντίκτυπου θετικών παρεμβάσεων. Το μάθημα προσεγγίζει τις σύγχρονες πολυγενεακές κοινωνίες, διερευνώντας τη συνεργασία, την αμοιβαία κατανόηση και την αποδοχή μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών ομάδων. Εξετάζονται, επίσης, οι διαφοροποιημένες ανάγκες των 50+, 65+, 80+, καθώς και ειδικών ομάδων όπως οι γυναίκες και οι εθνοτικές ή κοινωνικές μειονότητες. Τέλος, διερευνάται ο ρόλος υπηρεσιών φιλοξενίας και κοινωνικής καινοτομίας για την ενδυνάμωση της συμμετοχής των ηλικιωμένων στον κοινωνικό ιστό.

Το μάθημα εξετάζει τις επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στον αστικό και περιφερειακό σχεδιασμό, προσεγγίζοντας τη μακροβιότητα ως κρίσιμο παράγοντα διαμόρφωσης του χώρου, των υποδομών και των υπηρεσιών. Αναλύονται πολιτικές και στρατηγικές που στοχεύουν στην τοπική ανάπτυξη, την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και τη διασφάλιση της προσβασιμότητας των ηλικιωμένων σε αστικές και αγροτικές περιοχές. Εξετάζονται τα χαρακτηριστικά των «έξυπνων» και φιλικών προς την ηλικία πόλεων (age-friendly cities), οι τάσεις στον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό, καθώς και ζητήματα μεταφορών, κινητικότητας (mobility solutions) και κατάλληλων μορφών κατοικίας. Το μάθημα περιλαμβάνει τη μελέτη λύσεων για την αποτροπή της ερημοποίησης των αγροτικών περιοχών μέσω παρεμβάσεων καινοτομίας και κοινωνικής ένταξης. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στον ρόλο των ψηφιακών τεχνολογιών και των εθνικών σχεδίων δράσης για τη μακροβιότητα στη διαμόρφωση βιώσιμων, συμμετοχικών και ανθεκτικών κοινοτήτων. Οι φοιτητές αποκτούν τη δυνατότητα να κατανοήσουν τη χωρική διάσταση της γήρανσης και να σχεδιάζουν πολιτικές που ανταποκρίνονται στα νέα δεδομένα που θέτει η μακροβιότητα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Το σεμιναριακό μάθημα αποτελεί πυρήνα εμπειρικής μάθησης και εξωστρέφειας του ΔΠΜΣ. Περιλαμβάνει σειρά εισηγήσεων από προσκεκλημένους καθηγητές/τριες, επαγγελματίες, επιχειρηματίες και φορείς της Silver Economy, οι οποίοι παρουσιάζουν συγκεκριμένα παραδείγματα και καλές πρακτικές. Εξετάζονται καινοτόμες λύσεις για τη γήρανση, όπως start-ups, νέα συστήματα φροντίδας, μοντέλα συγκατοίκησης ηλικιωμένων, κοινωνικές επιχειρήσεις και πρωτοβουλίες κοινωνικής καινοτομίας. Οι φοιτητές/τριες συμμετέχουν ενεργά σε εργαστήρια (workshops), με στόχο τον σχεδιασμό επιχειρηματικού πλάνου ή την αποτίμηση κοινωνικών επιπτώσεων συγκεκριμένων παρεμβάσεων. Το μάθημα ενθαρρύνει τη σύνδεση θεωρίας και πράξης, τη διαμόρφωση συνεργειών με τον επαγγελματικό χώρο και την ανάπτυξη εφαρμοσμένων δεξιοτήτων σχετικών με τη μακροβιότητα και την αργυρή οικονομία.

Σκοπός της Διπλωματικής Εργασίας είναι η ενασχόληση και η εμβάθυνση του/της φοιτητή/-τριας στο σύγχρονο πεδίο έρευνας της Αργυρής Οικονομίας (Silver Economy) και των εφαρμογών της. Αντικείμενο της Διπλωματικής Εργασίας δεν μπορεί να αποτελέσει μόνο η βιβλιογραφική αναζήτηση. Κατά την εκπόνηση της Διπλωματικής Εργασίας οι φοιτητές/-τριες θα πρέπει να αξιοποιήσουν τις γνώσεις και δεξιότητες που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Μέσω της Διπλωματικής Εργασίας δίνεται η ευκαιρία στους/στις φοιτητές/-τριες να αποκτήσουν κρίση και συνθετική σκέψη στα ερευνητικά και επιστημονικά θέματα και να συντάξουν ένα ολοκληρωμένο κείμενο που θα περιγράφει πλήρως την εργασία που εκπόνησαν.

Η διπλωματική εργασία ισοδυναμεί με 15 μονάδες ECTS σε ότι αφορά τις υποχρεώσεις για τη λήψη πτυχίου, που αντιστοιχεί σε προσπάθεια 2 ανθρωπομηνών για την εκπόνηση της. Στο πλαίσιο εκπόνησης της ΔΕ θα πρέπει να ολοκληρωθούν τα παρακάτω βήματα:

• (α) Καθορισμός του ζητήματος που θα επιλυθεί στο πλαίσιο της εργασίας και περιγραφή της σημαντικότητας αυτού (σε αυτό περιλαμβάνεται και η παράθεση της βιβλιογραφίας,

• (β) Αναφορά και ανάλυση της μεθοδολογίας (τρόπου) που θα εφαρμοστεί για την επίλυση του (πχ βιβλιογραφική ανάλυση, ανάπτυξη πρωτοτύπου εφαρμογής/συστήματος, μελέτη απόδοσης εφαρμογής/συστήματος, μελέτη αποδοχής/χρήσης συστήματος/τεχνολογίας, αξιολόγηση προϊόντων/τεχνολογίας, κλπ),

• (γ)  Περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθήθηκε για την επίλυση του ζητήματος,

• (δ) Περιγραφή του τελικού αποτελέσματος/προϊόντος.,

• (ε) Αξιολόγηση του τελικού αποτελέσματος/ προϊόντος